logo

Karadeniz denince akla gelenler

Meral ÇİL

         Merhaba              Bir Karadenizli olarak (Trabzon/Maçka) 26 Ağustos 2013’de yayın hayatına başlayan gazetemizden haftada bir yazı göndermem istenince,  inanın çocuklar gibi sevindim. Aslında asıl mesleğim olan avukatlığı yürütürken, bir çok gazete, dergi ve internet gazetesinde  yazmayı da ihmal etmemiştim. Ama şimdi, Karadenizli köklerimi bana her daim hatırlatacak “ Karadenizin Sesi” nde yazmak bir başka güzel olacak. Konu bakımından kendimi sınırlamak istemiyorum. Yüreğim neyi yazmamı istiyorsa onu yazıp, siz değerli okurlarımızla paylaşacağım. Bu, bazen siyaset, bazen spor, bazen de toplumsal olaylarla ilgili olabilir. Sözü fazla uzatmadan herkese MERHABA diyerek bu yazım için seçtiğim konuya geçmek istiyorum…            Karadeniz denince akla gelenler           Karadeniz denince herkesin aklına hemen hemen aynı şeyler gelir. Bunlar, Hamsi, yayla, kemençe, silah, mutfak kültürü, mimari, halk oyunları, diye sıralanır gider…Bunun dışında Karadenizin verdiği göç, geçmişte yaşadığı ve halen olumsuz  etkilerinin devam ettiği Çernobil faciası, iki önemli ekonomik değeri fındık ve çay, Suyun potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüştürülmesi yoluyla enerji elde edilen HES’ler, Karadeniz ile özdeşleşen diğer unsurlardır.           Peki ya insan faktörü? Türkiye genelindeki Karadeniz insanıyla ilgili algı acaba nedir diye sorarsak cevap ne olur sizce? Karadeniz insanı, kimilerine göre uyanık, tez canlı,şakacı, sivri zekâlı, becerikli ve biraz da sinirli bir tiptir. Kimilerine göre ise anlayışı kıt, geç algılayan saat: 12’den sonra kafası çalışmayan ve yontulmamış bir tiptir. Karalahana hamsi ve mısır ekmeği ile beslenir. Bir de burnu biraz uzuncadır. Ancak nasıl algılanırsa algılansın Karadeniz insanının mücadeleci ruhu ve espri anlayışı  herkesçe kabul edilir…             Bunların dışında Türk toplumu Karadeniz'i Lazlarla özdeşleştirip her Karadenizliyi Laz kabul etmektedir. İşin ilginci her Karadenizlinin kendisine yapılan Laz yakıştırmasını etnik ayrımcılığı çağrıştırmadan benimsemesidir.  Bu, belki de Karadenizlinin ülkenin bölünmez bütünlüğüne  sağlam bir şekilde inanıp, kendisini o bütüne ait bir yapı taşı olarak görmesinden kaynaklanmaktadır. Genel durum bu olmakla birlikte bazı lokal ayrımlar da yok değildir. Örneğin; Trabzon’lu, Rize’li veya Of’lu olmak gibi. Of’lu olmak Of’lulara göre çok özel bir durumdur. Kendilerini Allah’a bağlı bir Cumhuriyet olarak görürler. Hatta kırmızı-siyah çizgili şal ve peştamallı bayrakları bile vardır…             Görüldüğü üzere Karadeniz insanı renklidir. Milliyetçi muhafazakar bir yapısı olmakla birlikte Tanzimattan bu yana devrimci önderler de yetiştirmiştir.             Ancak bu saydığımız özelliklerin pek çoğu Anadolu’nun bir çok yerinde yaşayan  insanımızın tamamında da olan özelliklerdir aynı zamanda…Karadeniz de dahil olmak üzere Anadolu insanı; evvela efendidir, sağduyuludur, çalışkandır, saf ve iyi niyetlidir. Ayrıca dürüst ve merttir.             Karadeniz insanının yukarıda belirttiğimiz espri anlayışının, onu ve zekasını dünyaya tanıtan en önemli özelliği olduğunu bir kere daha vurgulamakta fayda görüyorum. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ordu Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ahmet Çoban, Karadeniz fıkralarının en önemli özelliğinin  umulmadık bir son ve bunun alıcıda uyandırdığı etki olduğunu söylemekte, fıkraların düşündürme ve bir ders verme özelliğinin de bulunduğuna dikkat çekmektedir. Devamla; fıkraların  Karadenizlinin karakterini yansıtması olduğuna işaret ederek, “Çünkü fıkralarda asıl unsuru insan oluşturur” demektedir. Bu duruma örnek verdiği fıkrada Hakim Temel’e sorar: Hanımının kafasına neden sandalyeyle vurdun? Temel cevap verir: Ne yapayım hakim bey, masa çok ağır idi. Bunun için Karadeniz fıkralarının ayrı bir yeri ve önemi vardır…             Karadeniz fıkraları konusunu başka bir yazımıza bırakıp, haftaya görüşmek üzere hepinize sağlık ve esenlik dolu günler diliyorum…                                                                                              

Facebook

Paylaş

Twitter

Paylaş

Google +

Paylaş

Whatsapp

Paylaş
Top